Trung Quốc chuẩn bị áp thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với bao cao su và các biện pháp tránh thai khác lần đầu tiên sau gần 30 năm, trong bối cảnh nước này đang tìm cách nâng tỷ lệ sinh và hiện đại hóa hệ thống thuế.
Bắt đầu từ ngày 1/1 tới, bao cao su và các sản phẩm tránh thai sẽ chịu mức VAT 13%. Các mặt hàng này vốn đã được miễn VAT kể từ khi Trung Quốc áp dụng VAT trên toàn quốc vào năm 1993.
Quy định này được lồng ghép trong một đạo luật về VAT được thông qua năm 2024, nhằm hiện đại hóa chế độ thuế của Trung Quốc. Hiện nay, VAT chiếm gần 40% tổng nguồn thu thuế của quốc gia này.
Sau hơn 30 năm áp dụng chính sách một con nghiêm ngặt, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, Trung Quốc đã triển khai hàng loạt biện pháp khuyến khích nhằm thúc đẩy người dân sinh thêm con, trong nỗ lực đảo chiều đà suy giảm tỷ lệ sinh.
Bên cạnh việc nâng giới hạn số con cho mỗi cặp vợ chồng lên 3, nhiều địa phương đã thử nghiệm các chính sách như giảm giá điều trị thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và trợ cấp tiền mặt cho các gia đình sinh thêm con. Một số chính quyền địa phương còn cho các cặp đôi mới cưới thêm ngày nghỉ có lương để khuyến khích kết hôn.
Tuy nhiên, việc bao cao su và các biện pháp tránh thai sắp trở nên đắt đỏ hơn đã vấp phải làn sóng chế giễu trên mạng xã hội.
“Xã hội hiện đại rốt cuộc đang gặp vấn đề gì vậy? Họ thật sự sẵn sàng làm mọi cách chỉ để ép chúng tôi sinh con“, một người dùng Weibo viết.
Luật VAT mới cũng bao gồm các ưu đãi thuế dành cho dịch vụ chăm sóc trẻ em và “dịch vụ mai mối hôn nhân”.
Trong năm nay, chính phủ Trung Quốc đã phân bổ 90 tỷ nhân dân tệ (khoảng 12,7 tỷ USD) cho chương trình trợ cấp chăm sóc trẻ em trên toàn quốc lần đầu tiên, theo đó mỗi trẻ dưới 3 tuổi sẽ được trợ cấp 3.600 nhân dân tệ mỗi năm. Và vào ngày 20/12 vừa qua, chính phủ cũng công bố kế hoạch mở rộng bảo hiểm y tế quốc gia để chi trả toàn bộ chi phí liên quan đến sinh nở.
Tuy vậy, các biện pháp khuyến khích này đến nay vẫn chưa mang lại hiệu quả rõ rệt. Năm 2024, tỷ lệ sinh là 6,77 trẻ trên 1.000 dân, dù tăng nhẹ so với năm 2023, nhưng vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức cao lịch sử. Tỷ lệ tử vong gia tăng do dân số già hóa đồng nghĩa với việc dân số Trung Quốc đã suy giảm ít nhất ba năm liên tiếp.
Hiện nay, xuất hiện lo ngại rằng chính quyền có thể đang chuyển từ “cà rốt” sang “cây gậy” để đạt mục tiêu chính sách quốc gia về gia tăng số trẻ sơ sinh.
Phụ nữ tại một số khu vực cho biết họ đã nhận được các cuộc gọi từ cán bộ chính quyền địa phương hỏi về chu kỳ kinh nguyệt và kế hoạch sinh con.
Tháng 12 vừa qua, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng phụ nữ tại một huyện thuộc tỉnh Vân Nam, miền tây nam Trung Quốc, bị yêu cầu báo cáo ngày hành kinh gần nhất cho chính quyền địa phương. Cục y tế địa phương cho biết việc thu thập dữ liệu này nhằm xác định phụ nữ đang mang thai hoặc chuẩn bị sinh.
Việc tăng thuế bao cao su chủ yếu mang tính biểu tượng. Một hộp bao cao su thông thường có giá từ 40 – 60 Nhân dân tệ. Thuốc tránh thai dạng viên có thể mua không cần bác sĩ kê đơn có giá từ 50 – 130 Nhân dân tệ cho mỗi hộp dùng một tháng.
“Giờ đây khi chính sách sinh đẻ của Trung Quốc đã chuyển sang khuyến khích sinh con và không còn thúc đẩy tránh thai, thì việc khôi phục đánh thuế các biện pháp tránh thai là hợp lý. Tuy nhiên, biện pháp này khó có thể tạo ra tác động đáng kể đến tỷ lệ sinh“, ông He Yafu, một nhà nhân khẩu học độc lập tại tỉnh Quảng Đông, nhận định.
Theo The Guardian
